Ҥунмирэҥи дьугудун гургэ

Ҥунмирэҥи дьугудун гургэ

“Эгдьэн бэил биврэр

Иадук-та этил һээттэ

Дьулэски-ньун гусэкэддил

Асун-да ургэ бисиклэн.

Ач һэтнэ миавми эргэвэн

Нөсэҕчэлду эмээли

Тадук исудьир эгдьэн бэил

Һину эрэгэр дьоҥчидьир. “

 

Эрэк дьонтурла гөөбдэҥгичинни  эррөчин бэил мут доолат бис. Ач һаавнакан

Һойа гургэлбу оддил,ҥунмирэҥдур бэлэддил.Таррочин бэич мут таҥуттап дьонтумҥав,тулмачимҥав,төөрэл гэрбэлбутэн муичэмҥэв Василий Афанасьевич Кейметинову-Көйэтти-Көөйэтмэттив.Ноҥан куҥараптукуй балданҥа төөрэми далсиван  эньми өкэнньунни мээндулэй һиирукэнчэ, айаври ,тарав аич һаари бими тулмачилан,дукалан-да.Ньучи һаври дукамлҥални  А.Пушкин,А.Блок,С.Есенин дьонтуралбутан эвэдилэ тулматтин,эвэн дукамҥални  Н.Тарабукин ,П.Ламутскай дьонтуралбан эвэдидук ньучидила ньан тулматтин.Тулмачипти ургэ бивэттэн,дэлэду бэй экич эттэ.Тачин Василий Афанасьевич эвэн литератураван һуулбимкэнни,исувкэнни,һавуканни.

 

Ноҥан А.Герцен гэрбэдьин ЛГПИ студенни биньирэптукуй донтулбу дукалрин,тулмачиллин-да.Тачин таракам китай ҥунмирэн куҥалду ньимкаман « Мин миан бэлэмҥэлбу”гэрбэв эвэдилэ тулматтин.Нонап-дэмэр дьонтурални Ленинградту «Советский дукамҥа “издательстводу «Иҥэньгидэ төөр икээн”,”Иҥэнь буг ньэсэн”чаканмаилдула ньөөритэн.

 

Институту мудакридьи, балданҥа буглаи һэбээҥнэйи мэрими тарканду һупкучэк ҥунэмэчимҥэдьин илрин ньан ньучиди төөрэн һупкучимҥэдьин гургэвчирин.Тачин гургэвчиддэкэн,1967 анҥаниду ноҥман Сангар билэктэкин партийнай гургэлэ ээриритэн.Тараптук Василий Афанасьевич өгэски ҥэннин.1974 анҥаниду Хабаровскайтаки Өгэв партийнай һупкучэктэки һөрукэнитэн.Ньока төөрэҥэн КПСС обкомнан,Верхоянскай райондула КПСС секретардьин,Нижнеколымскай райисполкоман председательдьин ,1990 анҥаниду Ньока төөрэҥэн Министерстерални Совета тан заведующайдьин гургэвчирин.Тарич пенсияла ньөөрин.Пенсияла-да ньөөридьи, эникэн дэсчир,тарканду ИПМНСлэ гургэвчирин,1996 анҥаниду  национальнай һупкучэкэл НИИлэтэн нулгэрин.Таду  эвэди төөрэндули ,топонимикали научнай мэргэми ичукэнин.Тачин һойа гургэлбу оорин.

 

Амаргаг анҥанилду һоо эгдьэн,дээмҥэ гургэлни ҥээрим иттитэн:тунҥан ниҥтиҥэлкэн «Эвэды -ньучиди төөрэрук.Төөрэн иак дьугулин укчэнуттин ньан онут идук һиэдэҥэн», «Аборигенная (эвенская)топонимика Якутии “ , “По тропам тысячелетий”.Эрэк эгдьэн научнай гургэл.Таррочин гургэлдулин мут,ноҥан дьанилни эвэсэл, һоч өрэнэрэп,һокнарап.

Василий Афанасьевич бинилэй ньэсэлни,гургэлдукун һөөнтэ – эрэк айаврин асиҥан Зинаида Васильевна ньан һурэлни Андрей,Татьяна.

 

1962 анҥаниду һоо горинук  Ленинградтук төөр мудандулан Верхоян урэкчэлни дьапкалатан илатти Һэбээн гэрбэ эвэсэл билэклэтэн ньучи нөсэҕчэн нооды асатканни,бэгдэчимҥэч гургэвчидэй эмрин.Эрэк бисин Алексеева Зинаида Васильевна.Ноҥан эвэн һуркэҥэн айавнан ,ньэсэн оодаи,бинили битлэ ээриридьин эмчэ асаткан бисин,Василий һуркэн миавандулан иирин.Һөвки бэлнэдьин текэрлэн  өмэтту төөҥкэмэтникэн,айавматникан биниливур ҥэнэдьэннэ.Эрэв анҥану Василий Афанасьевич 85 -нни дьалабгин.Тарак юбилейдин мэргэндукур эскэрэп. Тар юбилейдун ааньипти гургэлбу балданҥа билэкэҥнэвур,һупкучэклэвур оочиддап.Тарбач НПК,онлайн-викторинав,класснай часалбу,гургэлбэн муичинмэилбу мудакаддап. Ноҥан ҥунмирэҥди ач муднач дьоҥчинмаилбу- гургэлби оодни.

 

Эрэк төөрлэ эмнидьи,һони бэй,ҥээринэч осикатач һиавутникан, тэгэчиддэн,текэрлэн гургэвчиддэн,носэҕчэлду илун биникэн.Аймакань!

 

З.А.Степанова дукран. 2021 анҥани

Һэбээн билэкэн

Написать комментарий

17 + 2 =

  • һ
  • ө
  • ҕ
  • ү
  • ҥ
  • ӫ
  • w
  • ӧ
  • ӄ
  • ԓ
  • ӈ
  • ʼ