Хоту дойду олохтоохторун дьылҕатыттан олус элбэх тутулуктаах

Хоту дойду олохтоохторун дьылҕатыттан олус элбэх тутулуктаах

Оҕо көмүскэлин күнүгэр Сахабыт сирин киинэ тыйаатырдарыгар 200 сыл анараа өттүгэр уоспа ыарыыттан имири эстибит эбээн аҕа ууһа олорбут сирин чугаһыгар көстүбүт кырачаан Кындыкан кыысчаан туһунан мультфильм премьерата буолла.

Бу хорсун кыысчаан өлөр өлүүнү кыайан, тыыннаах хаалбыт уонна хамсык пандемиятын кэмигэр иккистээн эргиллибит курдук өйдүөххэ сөп. Ол курдук, кини тутаах миссиятынан – бэйэтин биһирэмнээх уобараһын нөҥүө хоту сир бары омуктарын түмүү, аан дойдуга аҕыйах ахсааннаах омуктар этэр этиилэрин, саҥарар саҥаларын, тыын суолталаах кыһалҕаларын аан дойдуга иһитиннэрии буолар.

«Ону тэҥэ, Арктика олохтоохторун тылларын-өстөрүн, култуураларын, үгэс буолбут олохторун укулаатын сүтэрэр, симэлитэр кутталга тиэрдиэн сөптөөх түгэннэргэ болҕомтону эрэйэр, дириҥээбэттэрин ситиһэри көҕүлүүр. Биһиги үгүспүт ити түгэн биһиэхэ сыһыан суох курдук өйдүүбүт. Оттон, Аан дойдуга буола турар быһыы-майгы атыны этэр. Аҕыйах ахсааннаах төрүт олохтоох норуоттар — тулалыыр айылҕаны кытары быстыспат ыкса сибээһи тутан, бүтүн аан дойду энергетическэй балаансатын тутан, харыстаан олороллор. Кинилэр баалларын тухары, Хоту сир – эрэллээх илиигэ сылдьарь», — диэн Маргарита Попова санаатын үллэстэр.

 

Маны сэргэ бу бырайыак хоту сир омуктарын олоҕун хаачыстыбата тупсарыгар көмө-тирэх буолуохтаах. Бу ааттаах бренд тула былырыын саас Саха сирин регги-толорооччута Kit Jah уонна рэпер Евгения Артахинова буолан «KyndyKan» диэн хиттэрэ тахсыбыта. «Кындыкан» диэн остуоруйаны эдэр суруйааччы Лидия Тарасова суруйбут, эбээнниигэ талааннаах суруйааччы Анатолий Степанов-Ламутскай тылбаастаабыт. Аны уобарастары түмэн национальнай куукуланы оҥорууга үлэлииллэр. Маны сэргэ АЛРОСА курдук бөдөҥ хампаанньа «Кындыкан» култуура бренигэр болҕомтотун ууран үлэлэһэр. Хампаанньа үбүлээһин, тэрээһин да өттүнэн көмөлөһөр кыахтаах. Түмсүү үгүс былааннаах уонна бырайыак иһинэн хос бырайыактардаах.

Бырайыак ааптара Маргарита Попова айар бөлөҕүн кытта Анаабырга табаһыттар бырааһынньыктарыгар сааскы ылааҥҥы күннэргэ кэлэ сылдьыбыттара, анаан көрсүһүүлэри тэрийбиттэрэ.

— Бу күннэргэ биһиги айар бөлөхпүт Анаабыр улууһугар үлэлээбитэ, биһиэхэ хамаандабытыгар дууһа кэрэ бырааһынньыга буолар. Сырыыбыт чэрчитинэн биллэр хаартыскаҕа түһэрээччилиин Сергей Шаринныын хаартысканан бырайыак оҥоробут. Маны сэргэ видеограф Дмитрий Горпов олохтоохтору видеоҕа уһулла, республика нөҥүө эмиэ көрдөрүөхпүт. «Кындыкан» бырайыакка хоту дойду олоҕун-дьаһаҕын, үгэстэрин туһунан кэпсиибит, билигин бу бырааһынньык кэрэ көстүүлэрин көрдөрөбүт. Долган норуотун оһуора, оҕуруота олус кыраһыабай, бырайыакпыт чэрчитинэн эбэҥки общинатын аҕа саастаахтарын кытта көрүстүбүт. Хомойуох иһин, аҕыйах ахсааннаах хоту дойду омуктарын тыллара сүтэн эрэрин, Анаабыр улууһугар эмиэ көрөбүт. Ити эрэн, эбээлэрбит, эһээлэрбит урукку кэмнэргэ тылларын-өстөрүн билбэт, саҥарбат буолахтарына, билигин төрүт тылларын кыралаан үөрэтэн эрэллэр, ол курдук эбэҥки тылынан ырыалары ыллыыллара биһиэхэ эдэр ыччакка үтүө холобур буолар. Аны Сааскылаах орто оскуолатын учууталларын, үөрэнээччилэрин кытта кэпсэтэн баран, бу оскуола республика оскуолаларыгар холобур буолуон сөп дии санаатым. Кылаастар эбэҥкилии, долганныы, нууччалыы, сахалыы моһуоннаах дизайн уруһуйдаахтар. Сахабыт сирин бары оскуолалара маннык тупсаҕайдык киэргэтиллиэхтээх. Оҕо кыра сааһыттан бэйэтин төрүттэрин билэ, үтүөҕэ-кэрэҕэ тардыһа үөрэниэхтээх. Анаабырга баһылыгы солбуйааччы Иосиф Владимировичтыын элбэҕи кэпсэттибит, улууһу кытта ыкса сибээһи тутуох буоллубут. Табаһыттар бырааһынньыктарыгар сылдьан олус астынныбыт, маннык баай нэһилиэстибэҕитин, култуураҕытын, үгэс буолбут табаны иитиини, балыктааһыны, бултааһыны сүтэрбэккэ, харыстаан сайыннаран иһэргитигэр ис сүрэхпититтэн баҕарабыт.

 

Бу курдук «Кындыкан» бырайыак биһиги харахпыт ортотугар уопсай күүһүнэн оҥоһуллар, маныаха АЛРОСА Саха сирин социальнай уонна култуурунай эйгэтигэр инвестициятын биир үтүө чаҕылхай холобура буолар. Инникитин бырайыак ааптардара былаанныылларынан, кэлэр кэрдиис кэмнэргэ бүтүн аан дойду аҕыйах ахсааннаах омуктарыгар баар кыһалҕалары быһаарар интэриэстээх дьон уопсастыбаларын Ассоциацията тэриллиэн сөбүн сылыктыыллар.

 

Гуннара Ороһуунускайа

Подробнее: https://ulus.media/article/59270

Написать комментарий

два + 16 =

  • һ
  • ө
  • ҕ
  • ү
  • ҥ
  • ӫ
  • w
  • ӧ
  • ӄ
  • ԓ
  • ӈ
  • ʼ