Һупкучимҥэ  инэҥивэн дээпки

Һупкучимҥэ  инэҥивэн дээпки

Эньин-аман амардадукун

Ҥээрин бэй төөр ойлан

Куҥалбу иргэтти

Һупкучимҥэ бисни.

Һаавайтаки бодури,

Бинили ҥэнури,

Элэчэндьи гуусэкри

Һупкучимҥэ бисни.

 

Бэйтэн эрэк Төөр ойлан ииндьидди  һупкучимҥэ ҥаллин елтэнин, һупкучимҥэ муһанни тар бэй мэргэндукун оок-та этэн дээллэ. Һупкучимҥэду-дэмэр һупкуччэ куҥални иһимэк-дэ һупкучимҥэвур эрэгэр дооҥчидьир. Би-дэ тачин тиикэрлэн бэкэтькэмэтэн дьооҥчирам. Нонап һупкучимҥэву нулевой классту Платон Афанасьевич Степанов-Ламутскай бисин. Һоо эгдьэн гиаки оньачалкан нонап һупкучилдывуму “Букварь” книган страницални, эр тик бичэгчин, иассаллаву ичур. Ирэк тээлэҥу, ады страницалан, таҥридьи, айу эримкэчэку (оценкав) һупкучимҥэдукуй гадаҥи,иррөчин дьонтум эникэн көйэттэ таҥдай туркучидьэки дьоҥчирам.

 

Нулевой амардадукун нонап- классту муту һупкуттэй Анна Афанасьевна Кейметинова  гадин. Таракам ноҥан нөсэҕчэн, Ленинград городтту өмэн анҥанилкан Иҥэнь буг һупкучимҥэлни  курсылатан һупкуттидьи эмчэ бисин,бэйдьи Якутскайла училищев мудактаҥан горолча.Һупкучимҥэв иррочин свитералкан, һоо нод нисалкан эвэди унталкан бидэҥэн ичун. Нодач ,гилбатич тетрадьлавур дуктакут, мандутникан, таткачиддиван-да эсэм омҥаврар.

    

Тарит эгдьэн классту Мария Ивановна Сорокопуд (амарла эвэн бэиҥтэкин мернидьи Кривошапкина) ньучиди төөрэм һупкуттин,таракам эрэк төөрэм һооч һэбдьэллив, айаваллив-да. Нучиди төөрэм дьулэски ньан һо ай һупкучимҥэ Егор Сергеевич Попов һупкуттин.Һодмар дуусач ньучидыв мут һаалрит, иһимэк ноҥан һупкуттэҥэлни грамотнаил һупкучэктук ньөөрит.

 

Егор Сергеевич муту ньучиди литературадун дьонтуралбу аит (выразительно) таҥанду һупкуттин. Таралбу 1960-рис аанҥанилбу куҥа биньирэпи дьонаку аикеее! Тарап һупкучимҥэлдьур һооч һокнап, өрэҥчирэп.

Таррочин дуус дьоҥчидьак һупкуттэҥлни куҥал мэргэндулэтэн эмэбдэн манручиннан өмэтэл һупкучимҥэ. Куҥал һаавай ооми, талань бинилкэсэл бидьир дьулэски, һупкучимҥэвур-дэ һокникан дьооҥчидьир. Аасанникан дьонакатан иак аимкин бидьин? Мут тартаки таланьтаки ҥэнуннэт.

 

Һэбээн билэкэн һупкучэкэн  дьапкан миар анҥанив гургэвчиддэн. Тадук истала һойа куҥал эли ҥэндэ. Тар куҥалдук учёнаил, һупкучимҥэл, дукамҥал, һони оралчимҥал, т.һ. ньөөритэн. Тек ньан ньама надан миар дьөөр куҥал татаддил доодукутан  таррочир бэил оодатан һиргэткэлдэ.

 

Эрдэлэн, балданҥа төөрэмур һупкуттивур эникэн һэҕдэттэ, һупкучэкэт гургэвчиддэн. Мут доолат элэкэс гургэвчиддил нөсэҕчэр һупкучимҥэл бис, эрэк һупкучэктук ньөөчэл. Вузалбу, колледжалбу мудакридьур, һупкучэклэвур эмритэн. Эрэк Кейметинова Саина Сергеевна көчукэн куҥалбу һупкучиддэн, Протопопова Ольга Егоровна ньучиди төөрэм эгдьэн классалду һупкучиддэн,укал гиа анҥанив икээ-оҕын һупкучимҥэн Захаров Любомир Евгеньевич  гургэвчин. Нөсэҕчэҥэлбур төрутникэн, ноҥардутан бэлникэн, ииндьидгэлдэ,ноҥардутан ай гургэв дьулиткэлдэ!

Би-дэмэр коллегалби чэлэвутэн эмэдди Һупкучимҥэ инэҥидьин өрэмкэттэм,эскэрэм! Аймакань исудди куҥалбу дьугудутэн гургэвчилдэ, һаавай һотлин ҥэнулдэ!

                                                                                     

З.А.Степанова

Саина Сергеевна ангидала, Любомир Евгеньевич дьэгэнгидэлэ.

 

Написать комментарий

восемь + 15 =

  • һ
  • ө
  • ҕ
  • ү
  • ҥ
  • ӫ
  • w
  • ӧ
  • ӄ
  • ԓ
  • ӈ
  • ʼ